Nauka Przyroda Technologie Wydawnictwo uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 1897-7820

ORIGINAL_ARTICLE #31 pl 2017 11 4 Katedra Agroekologii, Uniwersytet Rzeszowski Tomasz Dudek 1 Joanna Kuziak 1 Chen, B., Nakama, Y. (2013). Thirty years of forest tourism in China. J. For. Res., 18, 4, 285?292. http://dx.doi.org/10.1007/s10310-012-0365-y Cieszewska, A., Deptuła, M. (2013). Czynniki wpływające na degradację szlaków turystycznych na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Stud. Mater. Cent. Eduk. Przyr.-Leśn., 15, 37, 4, 77?82. Cole, D. N. (2004). Impacts of hiking and camping on soils and vegetation: a review. W: R. Buckley (red.), Environmental impacts of ecotourism (s. 41?60). New York: CABI Publishing. Dudek, T. (2013). Ocena potencjału rekreacyjnego lasów w terenie o zróżnicowanej orografii na przykładzie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego. Sylwan, 157, 10, 775?779. Dudek, T. (2014). Potencjał rekreacyjny Magurskiego Parku Narodowego a rzeczywista liczba zwiedzających. Sylwan, 158, 11, 875?879. Dudek, T. (2016a). Needs of the local population related to development of forests for recreational purposes: example of south-eastern Poland. J. For. Sci., 62, 1, 35-40. http://dx.doi.org/10. 17221/99/2015-JFS Dudek, T. (2016b). Potencjał rekreacyjny lasów podmiejskich Rzeszowa wobec zapotrzebowania na wypoczynek w lasach wśród mieszkańców województwa podkarpackiego. Sylwan, 160, 2, 169?176. Dudek, T. (2017a). Recreational potential as an indicator of accessibility control in protected mountain forest areas. J. Mt. Sci., 14, 7, 1419?1427. http://dx.doi.org/10.1007/s11629-016-4018-z Dudek, T. (2017b). Status i przyszłość użytkowania rekreacyjnego lasu w opinii pracowników Lasów Państwowych. Sylwan, 161, 3, 247?253. Dusza, A. (2006). Wpływ turystyki na zmianę warunków przyrodniczych rejonu Kalatówek w Tatrach polskich. Przegl. Geol., 54, 8, 694?699. Graja-Zwolińska, S. (2009). Rola wskaźnika chłonności turystycznej w kształtowaniu przestrzeni turystycznej parków narodowych. Stud. Mater. Cent. Eduk. Przyr.-Leśn., 11, 23, 4, 187?192. Gwiazdowicz, D. (2002). The effect of ski runs on the fauna of mites (Acari, Gamasida) in the Karkonosze Mountains. Sci. Pap. Agric. Univ. Pozn. For., 5, 21?29. Janeczko, E., Woźnicka, M. (2009). Zagospodarowanie rekreacyjne lasów Warszawy w kontekście potrzeb i oczekiwań mieszkańców stolicy. Stud. Mater. Cent. Eduk. Przyr.-Leśn., 11, 23, 4, 131?139. Jankovska, I., Donis, J., Straupe, I., Panagopoulos, T., Kupfere, L. (2013). Assessment of forest recreation accessibility in Latvia. Fresen. Environ. Bull., 22, 7b, 2145?2151. Karjalainen, E., Sarjala, T., Raitio, H. (2010). Promoting human health through forests: overview and major challenges. Environ. Health Prev. Med., 15, 1, 1?8. http://dx.doi.org/10.1007/ s12199-008-0069-2 Kikulski, J. (2006). Przydatność wybranych obszarów leśnych Bolimowskiego Parku Krajobrazowego do turystyki i rekreacji. Sylwan, 150, 6, 40?49. Kikulski, J. (2008a). Naturalna chłonność lasu jako czynnik ograniczający jego rekreacyjne użytkowanie na przykładzie obrębów Drwęca i Warlubie. Zarz. Ochr. Przyr. w Lasach, 2, 10?17. Kikulski, J. (2008b). Preferencje rekreacyjne i potrzeby zagospodarowania rekreacyjnego lasów nadleśnictw Iława i Dąbrowa (wyniki pierwszej części badań). Sylwan, 152, 5, 60?71. Kikulski, J. (2009). Model rekreacyjnego zagospodarowania lasów na terenach pojezierzy. Stud. Mater. Cent. Eduk. Przyr.-Leśn., 11, 23, 4, 165?171. Kikulski, J. (2011). Prowadzenie gospodarki leśnej a rekreacyjne użytkowanie lasu. Sylwan, 155, 4, 269?278. Kurek, W. (2005). Wpływ turystyki na środowisko przyrodnicze obszarów górskich. W: B. Domański, S. Skiba (red.), Geografia i sacrum. T. 2 (95?104). Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Lee, J. H., Lee, D. J. (2015). Nature experience, recreation activity and health benefits of visitors in mountain and urban forests in Vienna, Zurich and Freiburg. J. Mt. Sci., 12, 6, 1551?1561. http://dx.doi.org/10.1007/s11629-014-3246-3 MCPFE Liaison Unit Warsaw, UNECE, FAO. (2007). State of Europe?s forests 2007. The MCPFE report on sustainable forest management in Europe. Warsaw: Ministerial Conference on the Protection of Forests in Europe. https://www.unece.org/fileadmin/DAM/timber/publications/ State_of_europes_forests_2007.pdf [dostęp: 03.12.2015]. Młynarski, W., Kaliszewski, A. (2013). Stan i problemy zagospodarowania lasów w miastach województwa mazowieckiego. Leśn. Pr. Bad., 74, 4, 315?321. Myga-Piątek, U., Jankowski, G. (2009). Wpływ turystyki na środowisko przyrodnicze i krajobraz kulturowy ? analiza wybranych przykładów obszarów górskich. Probl. Ekol. Krajobr., 25, 27?38. Park, B. J., Tsunetsugu, Y., Kasetani, T., Morikawa, T., Kagawa, T., Miyazaki, Y. (2009). Physiolo?gical effects of forest recreation in a young conifer forest in Hinokage Town, Japan. Silva Fenn., 43, 2, 291?301. Plan urządzania lasu na lata 2009 do 2018 ? opisanie ogólne. (2009). W: BIP ? PGL Lasy Państwowe ? RDLP w Krakowie, Nadleśnictwo Łosie. http://bip.lasy.gov.pl/pl/bip/dg/rdlp_ krakow/nadl_losie/plan_urzadzania_lasu/czesc_opisowa Shin, W. S., Yeoun, P. S., Yoo, R. W., Shin, Ch. S. (2010). Forest experience and psychological health benefits: the state of the art and future prospect in Korea. Environ. Health Prev. Med., 15, 1, 38?47. http://dx.doi.org/10.1007/s12199-009-0114-9 Szydłowska, A., Młynarczyk, K. (2010). Krajobrazowe uwarunkowania rozwoju turystyki w Parku Krajobrazowym Wzgórz Dylewskich. Acta Sci. Pol. Adm. Locor., 9, 2, 139?146. Tracz, H. (2004). Konsekwencje ekologiczne obniżenia aktywności biologicznej gleb terenów poddanych presji turystyczno-rekreacyjnej. Sylwan, 148, 6, 38?43. Woźnicka, M., Janeczko, E. (2014). Społeczne aspekty udostępniania lasów miejskich. Stud. Mater. Cent. Eduk. Przyr.-Leśn., 16, 39, 2B, 209?215. Zajączkowski, G., Jabłoński, M., Jabłoński, T., Małecka, M., Kowalska, A., Małachowska, J., Piwnicki, J. (2016). Raport o stanie lasów w Polsce 2015. Warszawa: CILP. rekreacja leśna, usługi ekosystemowe, czas wolny, potencjał rekreacyjny 10.17306/J.AFS.00214

ORIGINAL_ARTICLE #32 pl 2017 11 4 Instytut Architektury Krajobrazu, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Budownictwa, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Towarzystwo Miłośników Bolkowa w Bolkowie Robert K. Sobolewski 1 Maria B. Ostrowska-Dudys 2 Marek J. Janas 3 Bińkowska, I., Szopińska, E. (red.). (2013). Leksykon zieleni Wrocławia. Wrocław: Via Nova. Frener, H., Rohkohl, W. (1930). Das evangelische Bolkenhain in Geschichte und Gegenwart. Bolkenhain: Arno Mosig. Göthert, H., Fumfahr, G., Meier, J. (2013). Nachtrag zu der Chronik der Stadt Bolkenhain in Schlesien für die Zeiträume von 1893 bis 1910 und 1912 bis 1940. Borken: Bundesheimatgruppe Bolkenhainer Burgenland. The international plant names index. (2016). http://www.ipni.org (dostęp: 1.02.2017). Jaworek, J. (2014). The principles of plant selection in gardens designed by Eduard Petzold (1815?1891). Zasady doboru roślin w ogrodach autorstwa Eduarda Petzolda (1815?1891). Czas. Tech. Archit., 111, 11, 6-A, 225?238. http://dx.doi.org/10.4467/2353737XCT.14.175.3263 Katroń, J., Nawrocka-Grześkowiak, U. (2009). Barzkowice ? park i zamek. Nauka Przyr. Technol., 3, 3, #75. Krauze-Michalska, E. (2006). Park pałacowy w Żarach. Rocz. Dendrol., 54, 149?151. Malicki, M. (2005). Drzewa i krzewy parku przypałacowego w Maciejowcu. Rocz. Dendrol., 53, 127?138. Malicki, M. (2006). Dendroflora parku miejskiego na Wzgórzu Kościuszki w Jeleniej Górze. Przyr. Sudet., 9, 61?70. Malicki, M. (2007). Dendroflora parku przy pałacu myśliwskim w Karpnikach. Przyr. Sudet., 10, 63?76. Malicki, M. (2009). Notatki dendrologiczne z Sudetów, część I. Parki przypałacowe w Łomnicy, Ostróżnie, Studniskach Dolnych i Włosieniu (Pogórze Izerskie). Przyr. Sudet., 12, 51?65. McArdle, A. J., Santamour, F. S. Jr. (1984). Checklists of cultivars of European ash (Fraxinus) species. J. Arboric., 10, 1, 21?32. Orłowski, G., Nowak, L. (2007). The importance of marginal habitats for the conservation of old trees in agricultural landscapes. Landsc. Urban Plann., 79, 1, 77?83. http://dx.doi.org/10. 1016/j.landurbplan.2006.03.005 Pacyniak, C. (1992). Najstarsze drzewa w Polsce. Przewodnik. Warszawa: PTTK Kraj. Schube, Th. (1930). Die wichtigsten Natur-Denkmäler im Regierungsbezirk Liegnitz. Breslau: Kommissionsverlag von W. G. Korn. Seneta, W. (1981). Drzewa i krzewy iglaste. Warszawa: PWN. Seneta, W. (1991). Drzewa i krzewy liściaste. T. I. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN. Seneta, W. (1996). Drzewa i krzewy liściaste. T. III. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN. Szopińska, E. (2005). Taksony z rodzaju Aesculus L. na terenie Wrocławia. Acta Bot. Siles., 2, 107?120. dendrologia, pomnik przyrody, ochrona drzew, zieleń historyczna 10.17306/J.AFS.00211

ORIGINAL_ARTICLE #33 pl 2017 11 4 Katedra Mikrobiologii Ogólnej i Środowiskowej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Anna Tomkowiak 1 Justyna Starzyk 1 Donata Kosicka-Dziechciarek 1 Krzysztof Karwatka 1 Adams, M. A. (1992). Phosphatase activity and phosphorus fractions in Karri (Eucalyptus diversicolor F. Muell.) forest soils. Biol. Fertil. Soils, 14, 3, 200?204. http://dx.doi.org/10.1007/BF 00346061 Augustyniuk-Kram, A. (2012). Rolnictwo ekologiczne a właściwości gleby i jej różnorodność biologiczna. Stud. Ecol. Bioeth., 10, 1, 45?63. Barabasz, W., Vořišek, K. (2002). Bioróżnorodność mikroorganizmów w środowiskach glebowych. W: W. Barabasz (red.), Aktywność drobnoustrojów w różnych środowiskach (s. 22?30). Kraków: Wyd. AR. Bielińska, E. J. (1999). Aktywność enzymatyczna jako wskaźnik rekultywacji gleby zdegradowanej intensywnym użytkowaniem sadowniczym. Ann. Univ. Mariae Curie-Skłodowska Sect. EEE, 7, 4, 21?29. Bielińska, E. J., Futa, B., Mocek-Płóciniak, A. (2014). Enzymy glebowe jako bioindykatory jakości i zdrowotności gleby. Lublin: Libropolis. Bielińska, E. J., Mocek, A., Paul-Lis, M. (2008). Impact of the tillage system on the enzymatic activity of typologically diverse soils. J. Res. Appl. Agric. Eng., 53, 3, 10?13. Blecharczyk, A., Małecka, I., Sierpowski, J. (2007). Wpływ wieloletniego oddziaływania systemów uprawy roli na fizyko-chemiczne właściwości gleby. Fragm. Agron., 24, 93, 1, 7?13. Calderón, F. J., Jackson, L. E., Scow, K. M., Rolston, D. E. (2000). Microbial responses to simulated tillage in cultivated and uncultivated soils. Soil Biol. Biochem., 32, 11?12, 1547?1559. https://dx.doi.org/10.1016/S0038-0717(00)00067-5 Clarholm, M. (1993). Microbial biomass P, labile P, and acid phosphatase activity in the humus layer of a spruce forest, after repeated additions of fertilizers. Biol. Fertil. Soils, 16, 4, 287?292. http://dx.doi.org/10.1007/BF00369306 Curci, M., Pizzigallo, M. D. R., Crecchio, C., Mininni, R., Ruggiero, P. (1997). Effect of conventional tillage on biochemical properties of soils. Biol. Fertil. Soils, 25, 1, 1?6. http://dx.doi. org/10.1007/s003740050271 Dick, R. P. (1994). Soil enzyme activities as indicators of soil quality. W: J. W. Doran, D. C. Coleman, D. F. Bezdicek, B. A. Stewart (red.), Defining soil quality for a sustainable envir-onment. Soil Sci. Soc. Am. Spec. Publ. Ser., 35, 107?124. Eivazi, F., Bayan, M. R., Schmidt, K. (2003). Selected soil enzyme activities in the historic Sanborn Field as affected by long-term cropping systems. Commun. Soil Sci. Plant Anal., 34, 15?16, 2259?2275. https://dx.doi.org/10.1081/CSS-120024062 Farrell, R. E., Gupta, V. V. S. R., Germida, J. J. (1994). Effects of cultivation on the activity and kinetics of arylsulfatase in Saskatchewan soils. Soil Biol. Biochem., 26, 8, 1033?1040. https://dx.doi.org/10.1016/0038-0717(94)90118-X Gajda, A. M., Przewłoka, B., Gawryjołek, K. (2010). Ocena oddziaływania systemu uprawy roli na środowisko glebowe na podstawie zmian parametrów mikrobiologicznej aktywności gleby. Nauka Przyr. Technol., 4, 6, #76. de la Horra, A. M., Conti, M. E., Palma, R. M. (2003). ß-Glucosidase and proteases activities as affected by long-term management practices in a typic argiudoll soil. Commun. Soil Sci. Plant Anal., 34, 17?18, 2395?2404. https://dx.doi.org/10.1081/CSS-120024775 Hryńczuk, B., Weber, R. (2004). Wpływ sposobu uprawy roli na intensywność przemian mikrobiologicznych w glebie i plonowanie roślin. Ann. Univ. Mariae Curie-Skłodowska Sect. E, 59, 2, 639?648. Iglik, I. (2009). Wpływ stanu zerodowania gleby płowej wytworzonej z lessu na aktywność biologiczną i plonowanie roślin. Maszynopis. Lublin: Instytut Agrofizyki PAN. Januszek, K. (1999). Aktywność enzymatyczna wybranych gleb leśnych Polski południowej w świetle badań polowych i laboratoryjnych. Zesz. Nauk. AR Krak. Rozpr., 250. Jezierska-Tys, S., Frąc, M. (2008). Microbiological indices of soil quality fertilized with dairy sewage sludge. Int. Agrophys., 22, 3, 215?219. Kaczmarek, Z., Owczarzak, W., Mrugalska, L., Grzelak, M. (2007). Wpływ efektywnych mikroorganizmów na wybrane właściwości fizyczne i wodne poziomów orno-próchnicznych gleb mineralnych. J. Res. Appl. Agric. Eng., 52, 3, 73?77. Kennedy, A. C. (1999). Microbial diversity in agroecosystem quality. W: W. W. Collins, C. O. Qualset (red.), Biodiversity in agroecosystems (s. 1?17). Boca Raton: CRC Press. http://dx. doi.org/10.1201/9781420049244.ch1 Kieliszewska-Rokicka, B. (2001). Enzymy glebowe i ich znaczenie w badaniach aktywności mikrobiologicznej gleby. W: H. Dahm, A. Pokojska-Burdziej (red.), Drobnoustroje środowiska glebowego: aspekty fizjologiczne, biochemiczne, genetyczne (s. 37?47). Toruń: Marszałek. Kołwzan, B., Adamik, W., Grabas, K., Pawełczyk, A. (2005). Podstawy mikrobiologii w ochronie środowiska. Wrocław: Ofic. Wyd. PWr. Kucharski, J. (1997). Relacje między aktywnością a żyznością gleby. W: W. Barabasz (red.), Drobnoustroje w środowisku. Występowanie, aktywność i znaczenie (s. 327?348). Kraków: Wyd. AR. Lenart, S., Sławiński, P. (2010). Wybrane właściwości gleby oraz występowanie dżdżownic w warunkach siewu bezpośredniego i płużnej uprawy roli. Fragm. Agron., 27, 4, 86?93. López-Fando, C., Pardo, M. T. (2009). Changes in soil chemical characteristics with different tillage practices in a semi-arid environment. Soil Till. Res., 104, 2, 278?284. https://dx.doi. org/10.1016/j.still.2009.03.005 Majchrzak, L., Niewiadomska, A., Natywa, M. (2014). Ocena aktywności dehydrogenaz w uprawie jęczmienia jarego w zależności od sposobu uprawy roli, przedplonu i rodzaju pozostawionej biomasy. Ann. Univ. Mariae Curie-Skłodowska Sect. E, 69, 4, 103?111. Małecka, I., Swędrzyńska, D., Blecharczyk, A., Dytman-Hagedorn, M. (2012). Wpływ systemów uprawy roli pod groch na właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby. Fragm. Agron., 29, 4, 106?116. Melero, S., López-Garrido, R., Murillo, J. M., Moreno, F. (2009). Conservation tillage: short- and long-term effects on soil carbon fractions and enzymatic activities under Mediterranean conditions. Soil Till. Res., 104, 2, 292?298. https://dx.doi.org/10.1016/j.still.2009.04.001 Melero, S., Panettieri, M., Madejón, E., Gómez Macpherson, H., Moreno, F., Murillo, J. M. (2011). Implementation of chiselling and mouldboard ploughing in soil after 8 years of no-till management in SW, Spain: effect on soil quality. Soil Till. Res., 112, 2, 107?113. https://dx. doi.org/10.1016/j.still.2010.12.001 Murray, R. K., Granner, D. K., Mayes, P. A., Rodwell, V. W. (1995). Biochemia Harpera. Warszawa: PZWL. Natywa, M., Selwet, M., Maciejewski, T. (2014). Wpływ wybranych czynników agrotechnicznych na liczebność i aktywność drobnoustrojów glebowych. Fragm. Agron., 31, 2, 56?63. Neher, D. A., Barbercheck, M. E. (1999). Diversity and function of soil mesofauna. W: W. W. Collins, C. O. Qualset (red.), Biodiversity in agroecosystems (s. 27?47). Boca Raton: CRC Press. http://dx.doi.org/10.1201/9781420049244.ch3 Pawluczuk, Z., Pech, K. (1993). Wpływ roślin uprawianych w monokulturze i zmianowaniu na aktywność enzymatyczną warstwy uprawianej gleby. Zesz. Nauk. AR Krak., 277, Ses. Nauk., 37, 1, 143?152. Pociejowska, M., Natywa, M., Majchrzak, L., Cłapa, T., Selwet, M. (2013). Wpływ sposobu przygotowania stanowiska pod pszenicę jarą na liczebność mikroorganizmów i aktywność biochemiczną gleby. Pol. J. Agron., 15, 21?26. Qin, Sh., He, X., Hu, Ch., Zhang, Y., Dong, W. (2010). Responses of soil chemical and microbial indicators to conservational tillage versus traditional tillage in the North China Plain. Eur. J. Soil Biol., 46, 3?4, 243?247. https://dx.doi.org/10.1016/j.ejsobi.2010.04.006 Raczkowski, C. W., Mueller, J. P., Busscher, W. J., Bell, M. C., McGraw, M. L. (2012). Soil physical properties of agricultural systems in a large-scale study. Soil Till. Res., 119, 50?59. https://dx.doi.org/10.1016/j.still.2011.12.006 Smagacz, J. (2013). Uprawa roli ? aktualne kierunki badań i najnowsze tendencje. W: R. Hołownicki, M. Kuboń (red.), Współczesna inżynieria rolnicza ? osiągnięcia i nowe wyzwania (s. 287?329). Kraków: Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej. Szember, A. (2001). Zarys mikrobiologii rolniczej. Lublin: Wyd. AR. systemy uprawy roli, uprawa tradycyjna, uprawa bezorkowa, siew bezpośredni, mikroorganizmy glebowe, aktywność enzymatyczna 10.17306/J.AFS.00213

ORIGINAL_ARTICLE #34 pl 2017 11 4 Katedra Botaniki Leśnej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Blanka Wiatrowska 1 Abdulla, M. A., Ahmed, K. A., Ali, H. M., Noor, S. M., Ismail, S. (2009). Wound healing activ-ities of Rafflesia hasseltii extract in rats. J. Clin. Biochem. Nutr., 45, 3, 304?308. http://dx.doi. org/10.3164/jcbn.09-17 Angioy, A.-M., Stensmyr, M. C., Urru, I., Puliafito, M., Collu, I., Hansson, B. S. (2004). Function of the heater: the dead horse arum revisited. Proc. R. Soc. Lond. B Biol. Sci., 271, Suppl. 3, S13?S15. http://dx.doi.org/10.1098/rsbl.2003.0111 Attenborough, D. (1996). Prywatne życie roślin. Warszawa: Świat Książki. Barkman, T. J., Lim, S.-H., Salleh, K. M., Nais, J. (2003). Mitochondrial DNA sequences reveal the photosynthetic relatives of Rafflesia, the world?s largest flower. Proc. Nat. Acad. Sci. U. S. A., 101, 3, 787-792. http://dx.doi.org/10.1073/pnas.0305562101 Barthlott, W., Szarzynski, J., Vlek, P., Lobin, W., Korotkova, N. (2009). A torch in the rain forest: thermogenesis of the Titan arum (Amorphophallus titanum). Plant Biol., 11, 4, 499?505. http://dx.doi.org/10.1111/j.1438-8677.2008.00147.x Beaman, R. S., Decker, P. J., Beaman, J. H. (1988). Pollination of Rafflesia (Rafflesiaceae). Am. J. Bot., 758, 1148?1162. Conniff, R. (2011). Poszukiwacze gatunków. Bohaterowie, głupcy i szalony pościg, by zrozumieć życie na Ziemi. Warszawa: Prószyński. Davis, Ch. C. (2008). Floral evolution: dramatic size change was recent and rapid in the world?s largest flowers. Curr. Biol., 18, 23, R1102-R1104. http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2008.10.011 Davis, Ch. C., Endress, P. K., Baum, D. A. (2008). The evolution of floral gigantism. Curr. Opin. Plant Biol., 11, 1, 49?57. http://dx.doi.org/10.1016/j.pbi.2007.11.003 Davis, Ch. C., Latvis, M., Nickrent, D. L., Wurdack, K. J., Baum, D. A. (2007). Floral gigantism in Rafflesiaceae. Science, 315, 5820, 1812. http://dx.doi.org/10.1126/science.1135260 Dzierżyńska, A. (2007). Czy rośliny mogą ?zjadać? rośliny, czyli o pasożytniczych roślinach nasiennych. Kosmos, 56, 1?2 (274?275), 133?142. Fitzherbert, E. B., Struebig, M. J., Morel, A., Danielsen, F., Brühl, C. A., Donald, P. F., Phalan, B. (2008). How will oil palm expansion affect biodiversity? Trends Ecol. Evol., 23, 10, 538?545. http://dx.doi.org/10.1016/j.tree.2008.06.012 Goodwillie, C., Sargent, R. D., Eckert, C. G., Elle, E., Geber, M. A., Johnston, M. O., Kalisz, S., Moeller, D. A., Ree, R. H., Vallejo-Marin, M., Winn, A. A. (2010). Correlated evolution of mating system and floral display traits in flowering plants and its implications for the distribution of mating system variation. New Phytol., 185, 1, 311?321. http://dx.doi.org/10.1111/ j.1469-8137.2009.03043.x Hidayati, S. N., Meijer, W., Baskin, J. M., Walck, J. L. (2000). A contribution to the life history of the rare Indonesian holoparasite Rafflesia patma (Rafflesiaceae). Biotropica, 32, 3, 408?414. http://dx.doi.org/10.1646/0006-3606(2000)032[0408:ACTTLH]2.0.CO;2 Hidayati, S. N., Walck, J. L. (2016). A review of the biology of Rafflesia: what do we know and what?s next? Bul. Kebun Raya, 19, 2, 67?78. Justesen, P. Th. (1923). Morphological and biological notes on Rafflesia flowers, observed in the highlands of mid-Sumatra (Padangsche Bovenlanden). Ann. Jard. Bot. Buitenzorg, 32, 64?87. Laurance, W. F. (2007). Forest destruction in tropical Asia. Curr. Sci., 93, 11, 1544?1550. Mabberley, D. J. (1999). Robert Brown on Rafflesia. Blumea, 44, 2, 343?350. Meijer, W. (1973). Endangered plant life. Biol. Conserv., 5, 3, 163?167. Meijer, W. (1997). Rafflesiaceae. Flora Malesiana Ser. I Spermatophyta, 13, 1, 1?42. Molina, J., Hazzouri, K. M., Nickrent, D., Geisler, M., Meyer, R. S., Pentony, M. M., Flowers, J. M., Pelser, P., Barcelona, J., Inovejas, S. A., Uy, I., Yuan, W., Wilkins, O., Michel, C.-I., Locklear, S., Concepcion, G. P., Purugganan, M. D. (2014). Possible loss of the chloroplast genome in the parasitic flowering plant Rafflesia lagascae (Rafflesiaceae). Mol. Biol. Evol., 31, 4, 793?803. https://dx.doi.org/10.1093/molbev/msu051 Nais, J. (2001). Rafflesia of the world. Kota Kinabalu, Malaysia: Sabah Parks. Plants of the world online. Kew: Royal Botanic Gardens. http://www.plantsoftheworldonline.org [dostęp: 05.10.2017]. Sofiyanti, N., Yen, Ch. Ch. (2012). Morphology of ovule, seed and pollen grain of Rafflesia R. Br. (Rafflesiaceae). Bangladesh J. Plant Taxon., 19, 2, 109?117. Stensmyr, M. C., Urru, I., Collu, I., Celander, M., Hansson, B. S., Angioy, A.-M. (2002). Pollination: rotting smell of dead-horse arum florets. Nature, 420, 6916, 625?626. http://dx.doi.org/ 10.1038/420625a Tsujino, R., Yumoto, T., Kitamura, Sh., Djamaluddin, I., Darnaedi, D. (2016). History of forest loss and degradation in Indonesia. Land Use Policy, 57, 335?347. http://dx.doi.org/10.1016/ j.landusepol.2016.05.034 Węglarska, J., Węglarski, K. (2006). Rośliny dalekiej Azji. Poznań: Bogucki Wyd. Nauk. Wicaksono, A., Mursidawati, S., Sukamto, L. A., Teixeira da Silva, J. A. (2016). Rafflesia spp.: propagation and conservation. Planta, 244, 2, 289?296. http://dx.doi.org/10.1007/s00425-016-2512-8 Rafflesia arnoldii, roślina pasożytnicza, gigantyzm, Sumatra, okołorównikowe lasy deszczowe 10.17306/J.AFS.00215

ORIGINAL_ARTICLE #35 pl 2017 11 4 Katedra Terenów Zieleni i Architektury Krajobrazu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Paweł Szumigała 1 Piotr Urbański 1 Bogdanowski, J. (1994). Metoda jednostek architektoniczno-krajobrazowych (JARK-WAK) w studiach i projektowaniu. Kraków: Wyd. PK. Chlebowska, I. (2006). Dawne Łazienki w Środzie Wielkopolskiej ? rewaloryzacja przestrzeni publicznej. Maszynopis. Poznań: Katedra Terenów Zieleni i Architektury Krajobrazu UP w Poznaniu. European Landscape Convention. (2000). Eur. Treaty Ser., 176. Pudelska, A., Winecka, D., Mroczyk, K. (2014). Projektowanie zintegrowane 2. Praca semestralna. Maszynopis. Poznań: Katedra Terenów Zieleni i Architektury Krajobrazu UP w Poznaniu. Szumigała, P. (2014a). Kształtowanie terenów zieleni i rekreacji a zdrowie człowieka ? wybrane przykłady. W: M. D. Głowacka, R. Reksińska (red.), Architektura i styl życia (s. 129?145). Poznań: Polskie Towarzystwo Nauk o Zdrowiu. Szumigała, P. (2014b). Światło i barwa w architekturze krajobrazu w aspekcie zdrowia współczes-nego człowieka. W: M. D. Głowacka, R. Reksińska (red.), Architektura i styl życia (s. 71?84). Poznań: Polskie Towarzystwo Nauk o Zdrowiu. Uchwała Nr XVI/193/2011 Rady Miejskiej w Środzie Wielkopolskiej z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie: uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Środa Wielkopolska ze zmianami. Biul. Inf. Publ. http://www.biuletyn.net/nt-bin/start.asp?podmiot=srodawlkp/&strona=submenu_aktualnosci.asp&typ=podmenu& Urbański, P. (2001). Trawy ozdobne, turzyce i sity. Warszawa: PWRiL. Żarska, B. (2003). Ochrona krajobrazu. Warszawa: Wyd. SGGW wartość krajobrazu, doliny rzeczne, Łazienki Średzkie, rzeka Maskawa, Środa Wielkopolska 10.17306/J.AFS.00207

ORIGINAL_ARTICLE #36 pl 2017 11 4 Instytut Technologii Żywności Pochodzenia Roślinnego, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Karolina Młynarczyk 1 Dorota Walkowiak-Tomczak 1 Boranbayeva, T., Karadeniz, F., Yilmaz, E. (2014). Effect of storage on anthocyanin degradation in black mulberry juice and concentrates. Food Bioprocess Technol., 7, 7, 1894?1902. https://dx.doi.org/10.1007/s11947-014-1296-8 Borowska, E. J., Szajdek, A., Czaplicki, S. (2009). Effect of heat and enzyme treatment on yield, phenolic content and antioxidant capacity of juices from chokeberry mash. Ital. J. Food Sci., 21, 2, 197?209. Casati, C. B., Baeza, R., Sanchez, V., Catalano, A., López, P., Zamora, M. C. (2015). Thermal degradation kinetics of monomeric anthocyanins, colour changes and storage effect in elderberry juices. J. Berry Res., 5, 1, 29?39. http://dx.doi.org/10.3233/JBR-150088 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/12/UE z dnia 19 kwietnia 2012 r. zmieniająca dyrektywę Rady 2001/112/WE odnoszącą się do soków owocowych i niektórych podobnych produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. (2012). Dz.U. UE, L, 115, 1?11. Espín, J. K., Soler-Rivas, C., Wichers, H. J., García-Viguera, C. (2000). Anthocyanin-based natural colorants: a new source of antiradical activity for foodstuff. J. Agric. Food Chem., 48, 5, 1588?1592. http://dx.doi.org/10.1021/jf9911390 Giusti, M. M., Wrolstad, R. E. (2001). Characterization and measurement of anthocyanins by UV- -visible spectroscopy. W: R. E. Wrolstad (red.), Current protocols in food analytical chemistry (unit F1.2). New York: Wiley. http://dx.doi.org/10.1002/0471142913.faf0102s00 Hutchings, J. B. (red.). (1994). Food colour and appearance. Glasgow: Blackie Academic and Professional. Jarczyk, A., Płocharski, W. (2010). Produkcja soków, nektarów i napojów z owoców i warzyw. W: A. Jarczyk, W. Płocharski, Technologia produktów owocowych i warzywnych. T. 1 (s. 270?352). Skierniewice: Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach. Kaack, K. (1997). ?Sampo? and ?Samdal?, elderberry cultivars for juice concentrates. Fruit Var. J., 51, 1, 28?31. Kaack, K., Austed, T. (1998). Interaction of vitamin C and flavonoids in elderberry (Sambucus nigra L.) during juice processing. Plant Foods Hum. Nutr., 52, 3, 187?198. http://dx.doi. org/10.1023/A:1008069422202 Kaack, K., Fretté, X. C., Christensen, L. P., Landbo, A.-K., Meyer, A. S. (2008). Selection of elderberry (Sambucus nigra L.) genotypes best suited for the preparation of juice. Eur. Food Res. Technol., 226, 4, 843?855. http://dx.doi.org/10.1007/s00217-007-0605-0 Lee, J., Finn, Ch. E. (2007). Anthocyanins and other polyphenolics in American elderberry (Sambucus canadensis) and European elderberry (S. nigra) cultivars. J. Sci. Food Agric., 87, 14, 2665?2675. http://dx.doi.org/10.1002/jsfa.3029 Młynarczyk, K., Walkowiak-Tomczak, D. (2016). Właściwości przeciwutleniające handlowych soków z owoców bzu czarnego. W: T. Cłapa, E. M. Szymański (red.), Nauka dla środowiska. T. II (s. 38?47). Zgorzelec: Górnołużyckie Stowarzyszenie Pszczelarzy. Młynarczyk, K., Walkowiak-Tomczak, D., Siwińska, K., Kidoń, M., Radziejewska-Kubzdela, E., Biegańska-Marecik, R. (2016). Porównanie wybranych właściwości soków i dżemów z owoców bzu czarnego. W: D. Piasecka-Kwiatkowska, R. Cegielska-Radziejewska (red.), Współczesne trendy w kształtowaniu jakości żywności (s. 67?76). Poznań: Wyd. UP w Poznaniu. Narwojsz, A., Borowska, E. J. (2010). Cranberry and strawberry juices ? influence of method production on antioxidants content and antioxidative capacity. Pol. J. Nat. Sci., 25, 2, 209?214. http://dx.doi.org/10.2478/v10020-010-0018-6 Oszmiański, J., Wojdyło, A. (2005). Aronia melanocarpa phenolics and their antioxidant activity. Eur. Food Res. Technol., 221, 6, 809?813. http://dx.doi.org/10.1007/s00217-005-0002-5 Pastuszak, W. (2000). Barwa w grafice komputerowej. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN. Pliszka, B., Waźbińska, J., Puczel, U., Huszcza-Ciołkowska, G. (2005). Biologicznie czynne związki polifenolowe zawarte w owocach różnych odmian hodowlanych i dziko rosnącego bzu czarnego. Zesz. Probl. Post. Nauk Roln., 507, 443?449. Re, R., Pellegrini, N., Proteggente, A., Pannala, A., Yang, M., Rice-Evans, C. (1999). Antioxidant activity applying an improved ABTS radical cation decolorization assay. Free Radic. Biol. Med., 26, 9?10, 1231?1237. http://dx.doi.org/10.1016/S0891-5849(98)00315-3 Singleton, V. L., Rossi, J. A. (1965). Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic- -phosphotungstic acid reagents. Am. J. Enol. Vitic., 16, 3, 144?158. Stintzing, F. C., Stintzing, A. S., Carle, R., Frei, B., Wrolstad, R. E. (2002). Color and antioxidant properties of cyanidin-based anthocyanin pigments. J. Agric. Food Chem., 50, 21, 6172?6181. http://dx.doi.org/10.1021/jf0204811 Wootton-Beard, P. C., Ryan, L. (2011). Improving public health? The role of antioxidant-rich fruit and vegetable beverages. Food Res. Int., 44, 10, 3135?3148. http://dx.doi.org/10.1016/j. foodres.2011.09.015 bez czarny, sok, aktywność przeciwutleniająca, polifenole, antocyjany, barwa 10.17306/J.AFS.00219

ORIGINAL_ARTICLE #37 en 2017 11 4 Department of Landscape Architecture, Poznań University of Life Sciences Anna Dudzińska 1 Barbara Szpakowska 1 Miłosz Walerzak 1 Andersen, H. E. (2002). The use of airborne laser scanner data (LIDAR) for forest measurement applications. Washington: WFCA. Bykowska, J. (2014). Zmiany w strukturze dendroflory i kompozycji zabytkowego parku w Sobocie (województwo wielkopolskie). Nauka Przyr. Technol., 8, 1, #11. Dudzińska, A., Szpakowska, B. (2014). Method of landscape evaluation and elaboration of protection for individual elements of the rural space of the Drawski Landscape Park. Nauka Przyr. Technol., 8, 2, #17. Kwoczyńska, B., Bryś, M. (2012). Ocena zastosowania integracji danych lidarowych i fotogrametrycznych do generowania NMT dla okolic zbiornika wodnego Chańcza. Infrastrukt. Ekol. Teren. Wiej., 2, 2, 171?186. Leszczełowski, J. (2013). Rozważania o początkach wsi Heinrichsdorf. Zesz. Siemcz.-Henryk., 2, 41?52. Michałowska, K. (ed.). (2015). Modelowanie i wizualizacja danych 3D na podstawie pomiarów fotogrametrycznych i skaningu laserowego. Rzeszów: Wyższa Szkoła Inżynieryjno-Ekono-miczna z siedzibą w Rzeszowie. Pham, L. T. H., Brabyn, L., Ashraf, S. (2016). Combining QuickBird, LiDAR, and GIS topo-graphy indices to identify a single native tree species in a complex landscape using an object- -based classification approach. Int. J. Appl. Earth Obs. Geoinf., 50, 187?197. https://dx.doi. org/10.1016/j.jag.2016.03.015 Rieg, L., Wichmann, V., Rutzinger, M., Sailer, R., Geist, Th., Stötter, J. (2014). Data infrastructure for multitemporal airborne LiDAR point cloud analysis ? examples from physical geo?graphy in high mountain environments. Comput. Environ. Urban Syst., 45, 137?146. http://dx. doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2013.11.004 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. (2004). Dz. U., 92, poz. 880, 6056?6099. Walkiewicz, R. (2013). Szlacheckie dwory i pałace na Pomorzu Zachodnim w okresie renesansu i baroku. Zesz. Siemcz.-Henryk., 3, 108?122. Wężyk, P., Szostak, M., Zięba, K., Rysiak, P., Hawryło, P., Ratajczak, M. (2015). Preliminary results of the monumental tree monitoring based on terrestrial laser scanning ? a case study of the Oak Bartek in Zagnańsk (Poland). Arch. Fotogram. Kartogr. Teledetekc., 27, 185?200. Żarska, B. (2001). Study of landscape protection ? methodics of working out for various areas. Ann. Warsaw Agric. Univ. ? SGGW-AR Hortic. (Landsc. Archit.), 22, 111?122. GIS, LIDAR, rural landscape, Siemczyno 10.17306/J.AFS.00209

ORIGINAL_ARTICLE #38 pl 2017 11 4 Instytut Żywienia Człowieka i Dietetyki, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Jacek Anioła 1 Jolanta Czarnocińska 1 Grzegorz Galiński 1 Błońska, B. K., Gotlib, J. (2012). Występowanie zaburzeń snu wśród studentów. Przegl. Med. Uniw. Rzesz. Inst. Leków, 4, 485?497. Burrows, T., Pursey, K., Neve, M., Stanwell, P. (2013). What are the health implications associ?ated with the consumption of energy drinks? A systematic review. Nutr. Rev., 71, 3, 135?148. http://dx.doi.org/10.1111/nure.12005 Cichocki, M. (2012). Napoje energetyzujące ? współczesne zagrożenie zdrowotne dzieci i młodzieży. Przegl. Lek., 69, 10, 854?860. Faris, M. A.-I. E., Jahrami, H., Al-Hilali, M. M., Chehyber, N. J., Ali, S. O., Shahda, S. D., Obaid, R. S. (2017). Energy drink consumption is associated with reduced sleep quality among college students: a cross-sectional study. Nutr. Diet., 74, 3, 268?274. http://dx.doi.org/10. 1111/1747-0080.12289 Grandner, M. A., Knutson, K. L., Troxel, W., Hale, L., Jean-Louis, G., Miller, K. E. (2014). Implications of sleep and energy drink use for health disparities. Nutr. Rev., 72, Suppl., S1, 14?22. https://dx.doi.org/10.1111/nure.12137 Ibrahim, N. K., Iftikhar, R. (2014). Energy drinks: getting wings but at what health cost? Pak. J. Med. Sci., 30, 6, 1415?1419. http://dx.doi.org/10.12669/pjms.306.5396 Lohsoonthorn, V., Khidir, H., Casillas, G., Lertmaharit, S., Tadesse, M. G., Pensuksan, W. C., Rattananupong, T., Gelaye, B., Williams, M. A. (2013). Sleep quality and sleep patterns in relation to consumption of energy drinks, caffeinated beverages, and other stimulants among Thai college students. Sleep Breath., 17, 3, 1017?1028. http://dx.doi.org/10.1007/s11325-012-0792-1 Marczinski, C. A., Fillmore, M. T. (2014). Energy drinks mixed with alcohol: what are the risks? Nutr. Rev., 72, Suppl., S1, 98?107. https://dx.doi.org/10.1111/nure.12127 Michota-Katulska, E., Zegan, M., Sińska, B., Kucharska, A. (2014). Zachowania wybranej grupy studentów wobec napojów energetyzujących stosowanych w czasie wzmożonego wysiłku psycho?zycznego. Probl. Hig. Epidemiol., 95, 3, 783?787. Owens, J. A., Mindell, J., Baylor, A. (2014). Effect of energy drink and caffeinated beverage consumption on sleep, mood, and performance in children and adolescents. Nutr. Rev., 72, Suppl., S1, 65?71. https://dx.doi.org/10.1111/nure.12150 Peacock, A., Pennay, A., Droste, N., Bruno, R., Lubman, D. I. (2014). ?High? risk? A systematic review of the acute outcomes of mixing alcohol with energy drinks. Addiction, 109, 10, 1612?1633. http://dx.doi.org/10.1111/add.12622 Pennay, A., Lubman, D. I., Miller, P. (2011). Combining energy drinks and alcohol. A recipe for trouble? Aust. Fam. Phys., 40, 3, 104?107. Rój, A., Stasiuk, E., Dorsz, B. (2011). Ocena popularności napojów energetyzujących wśród młodzieży regularnie uprawiającej sport. Bromatol. Chem. Toksykol., 44, 3, 1019?1022. Sanchez, S. E., Martinez, C., Oriol, R. A., Yanez, D., Casta?eda, B., Sanchez, E., Gelaye, B., Williams, M. A. (2013). Sleep quality, sleep patterns and consumption of energy drinks and other caffeinated beverages among Peruvian college students. Health (Irvine Calif.), 5, 8B, 26?35. http://dx.doi.org/10.4236/health.2013.58A2005 Semeniuk, W. (2011). Spożywanie napojów energetyzujących wśród studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Probl. Hig. Epidemiol., 92, 4, 965?968. Stasio, M. J., Curry, K., Wagener, A. L., Glassman, D. M. (2011). Revving up and staying up: energy drink use associated with anxiety and sleep quality in a college sample. Coll. Stud. J., 45, 4, 738?748. Toblin, R. L., Clake-Walper, K., Kok, B. C., Sipos, M. L., Thomas, J. L. (2012). Energy drink consumption and its association with sleep problems among U.S. service members on a combat deployment ? Afghanistan 2010. Morb. Mortal. Wkly. Rep., 61, 44, 895?898. Wierzejska, R., Jarosz, M. (2011). Napoje energetyzujące a zdrowie ? postęp wiedzy. Med. Wieku Rozw., 4, 507?510. Wolak, A. (2010). Analiza preferencji konsumenckich dotyczących napojów energetyzujących. W: J. Żuchowski, R. Zieliński (red.), Wybrane problemy oceny jakości żywności (s. 1?6). Radom: Wyd. Nauk. Instytutu Technologii i Eksploatacji ? PIB. napoje energetyzujące, jakość snu, problemy ze snem, samopoczucie, młodzież akademicka 10.17306/J.AFS.00218

ORIGINAL_ARTICLE #39 pl 2017 11 4 Katedra i Klinika Chirurgii, Traumatologii i Urologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Jakub Noskiewicz 1 Paweł Juszczak 1 2 Michał Sawicki 1 Olgierd Pietkiewicz 1 Sebastian Moryciński 1 Przemysław Mańkowski 1 Adamson, W. T., Hebra, A., Thomas, P. B., Wagstaff, P., Tagge, E. P., Othersen, H. B. (2003). Serum amylase and lipase alone are not cost-effective screening methods for pediatric pancreatic trauma. J. Pediatr. Surg., 38, 3, 354?357. https://dx.doi.org/10.1053/jpsu.2003.50107 Amirata, E., Livingston, D., Elcavage, J. (1994). Octreotide acetate decreases pancreatic complic-ations after pancreatic trauma. Am. J. Surg., 168, 4, 345?347. http://dx.doi.org/10.1016/ S0002-9610(05)80162-X Banasiewicz, T., Krokowicz, P., Szczepkowski, M. (red.). (2014). Stomia. Prawidłowe postępowanie chirurgiczne i pielęgnacja. Poznań: Termedia. Bosboom, D., Braam, A. W., Blickman, J. G., Wijnen, R. M. (2006). The role of imaging studies in pancreatic injury due to blunt abdominal trauma in children. Eur. J. Radiol., 59, 1, 3?7. http://dx.doi.org/10.1016/j.ejrad.2006.03.010 Chirdan, L. B., Uba, A. F., Yiltok, S. J., Ramyil, V. M. (2007). Paediatric blunt abdominal trauma: challenges of management in a developing country. Eur. J. Pediatr. Surg., 17, 2, 90?95. http://dx.doi.org/10.1055/s-2007-965008 Doherty, J. M. (red.). (2015). Current surgical diagnosis and treatment: surgery. Minion: McGraw-Hill Education. El-Boghdadly, S., al-Yousef, Z., Al Bedah, K. (2000). Pancreatic injury: an audit and a practical approach. Ann. R. Coll. Surg. Engl., 82, 258?262. Fritz, S., Hartwig, W., Lehmann, R., Will-Schweiger, K., Kommerell, M., Hackert, Th., Schneider, L., Büchler, M. W., Werner, J. (2008). Prophylactic antibiotic treatment is superior to therapy on-demand in experimental necrotising pancreatitis. Crit. Care, 12, 6, R141. http://dx.doi.org/ 10.1186/cc7118 Gaines, B. A. (2009). Intra-abdominal solid organ injury in children: diagnosis and treatment. J. Trauma Acute Care Surg., 67, 2, Suppl., 2, S135?S139. https://dx.doi.org/10.1097/TA. 0b013e3181adc17a Jobst, M. A., Canty, T. G., Lynch, F. P. (1999). Management of pancreatic injury in pediatric blunt abdominal trauma. J. Pediatr. Surg., 34, 5, 818?824. https://dx.doi.org/10.1016/S0022-3468(99)90379-2 Kouchi, K., Tanabe, M., Yoshida, H., Iwai, J., Matsunaga, T., Ohtsuka, Y., Kuroda, H., Hishiki, T., Ohnuma, N. (1999). Nonoperative management of blunt pancreatic injury in childhood. J. Pediatr. Surg., 34, 11, 1736?1739. https://dx.doi.org/10.1016/S0022-3468(99)90657-7 Książyk, J. (red.). (2017). Standardy leczenia żywieniowego w pediatrii 2017. Warszawa: PZWL. Mattix, K. D., Tataria, M., Holmes, J., Kristoffersen, K., Brown, R., Groner, J., Scaife, E., Mooney, D., Nance, M., Scherer, L. (2007). Pediatric pancreatic trauma: predictors of nonoperative management failure and associated outcomes J. Pediatr. Surg., 42, 2, 340?344. https://dx.doi.org/10.1016/j.jpedsurg.2006.10.006 Nadler, E. P., Gardner, M., Schall, L. C., Lynch, J. M., Ford, H. R. (1999). Management of blunt pancreatic injury in children. J. Trauma Acute Care Surg., 47, 6, 1098?1103. Pereda, J., Sabater, L., Aparisi, L., Escobar, J., Sandoval, J., Vi?a, J., López-Rodas, G., Sastre, J. (2006). Interaction between cytokines and oxidative stress in acute pancreatitis. Curr. Med. Chem., 13, 23, 2775?2787. http://dx.doi.org/10.2174/092986706778522011 Rescorla, F. J., Plumley, D. A., Sherman, S., Scherer III, L. R., West, K. W., Grosfeld, J. L. (1995). The efficacy of early ERCP in pediatric pancreatic trauma. J. Pediatr. Surg., 30, 2, 336?340. https://dx.doi.org/10.1016/0022-3468(95)90585-5 Sobotka, L. (2013). Podstawy żywienia klinicznego. Kraków: Scientifica. Visrutaratna, P., Na-Chiangmai, W. (2008). Computed tomography of blunt abdominal trauma in children. Singapore Med. J., 49, 4, 352?359. Zarembo, E., Engelis, A., Petersons, A. (2010). Diagnosis and management of blunt pancreatic trauma in children. Acta Chir. Latv., 10, 2, 107?111. https://dx.doi.org/10.2478/v10163-011-0021-1 trzustka, uraz, dziecko, leczenie żywieniowe 10.17306/J.AFS.00216

ORIGINAL_ARTICLE #40 pl 2017 11 4 Katedra Botaniki Leśnej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Techniki Leśnej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Ochrony Środowiska, Urząd Miasta Poznania Katedra Użytkowania Lasu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Dorota Wrońska-Pilarek 1 Zenon Pilarek 2 Estera Jasińska 1 Krzysztof Konieczny 3 Nela Radzion 1 Jakub Jakubowski 2 Piotr S. Mederski 4 Batycki, A. (2006). Rejestr pomników przyrody na terenie miasta Poznania. Maszynopis. Poznań: PTOP ?Salamandra?, Wydział Ochrony Środowiska UM Poznania. Buliński, M. (1999). Pomnikowe drzewa i krzewy w nowoczesnej ochronie przyrody. Magaz. Przyr. Salamandra, 10, 1. http://www.salamandra.org.pl/magazyn/m10a04.html Farat, R. (1996). Klimat Poznania. W: L. Kurek (red.), Środowisko naturalne miasta Poznania. Część I (s. 69?78). Poznań: Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Poznaniu. Gołąbek, E., Aleksandrowicz, M. (2004). Ocena wieku i stanu zdrowotnego drzew pomnikowych na Obszarze Chronionego Krajobrazu Bory Niemodlińskie. Stud. Monogr. UO Opole, 350. Gutowski, J. M., Bobiec, A., Pawlaczyk, P., Zub, K. (2004). Drugie życie drzewa. Warszawa ? Hajnówka: WWF Polska. Harabin, Z. (1996). Ochrona drzew pomnikowych w Polsce. Kom. Dendrol., 24, 2, 5?12. Instrukcja sporządzania programu ochrony przyrody w nadleśnictwie. Załącznik nr 11 do instrukcji urządzania lasu. (1996). http://www.kp.org.pl/pdf/poradniki/instr_pop_tekst.rtf Jaros, R. (2007). Pomniki przyrody w Poznaniu. Przewodnik. Poznań: Wydział Ochrony Środowiska UM Poznania. Kamiński, B., Czerniak, A. (1995). Inwentaryzacja starych, cennych drzew na terenie miasta Poznania. Maszynopis. Poznań: Wydział Ochrony Środowiska UM Poznania. Kamiński, B., Czerniak, A. (2000). Badanie drzewostanów oraz sporządzenie opinii naukowej kwalifikującej do stworzenia wykazu inwentaryzacyjnego starych, cennych drzew na terenie miasta Poznania. Maszynopis. Poznań: Katedra Inżynierii Leśnej UP w Poznaniu. Kasprzak, K. (2005). Ochrona pomników przyrody. Zasady postępowania administracyjnego. Poznań: Abrys. Kasprzak, K. (2011). Drzewa ? pomniki przyrody i pamiątki kultury. Tur. Kult., 4, 17?38. http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/view/79/65 Klimat: Poznań. https://pl.climate-data.org/location/426 [dostęp: 20.01.2017]. Kondracki, J. A. (2013). Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN. Łakomy, P., Nowik, K., Góral, J. (2008). Stan zdrowotny drzew pomnikowych na terenie Wrocławia. Maszynopis. Poznań: Katedra Fitopatologii Leśnej UP w Poznaniu. Miasta największe pod względem powierzchni. Portal Informacyjny GUS. http://stat.gov.pl/statys tyka-regionalna/rankingi-statystyczne/miasta-najwieksze-pod-wzgledem-powierzchni [dostęp: 20.01.2017]. Ochrona środowiska 2016. (2016). Warszawa: GUS. Powierzchnia miasta. Portal POZnan*. http://www.poznan.pl/mim/s8a/powierzchnia-miasta,p,249 43,24944.html [dostęp: 20.01.2017]. Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce. http://www.kp.org.pl/pdf/poradniki/drzewa_ pomnikowe.htm [dostęp: 20.01.2017]. Rejestr pomników przyrody ? Poznan.pl. (2014). Format XLS. Rocznik statystyczny Poznania 2015. (2015). Poznań: Urząd Statystyczny w Poznaniu. Ruciński, P. (1998). Motywy i kryteria uznawania tworów przyrody za pomniki. Las Pol., 23, 7?10. Seneta, W., Dolatowski, J. (2012). Dendrologia. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN. Studium Miasta Poznania. Miejska Pracownia Urbanistyczna. http://www.mpu.pl/studium/ index.php?studium=139 [dostęp: 20.01.2017]. Urząd Statystyczny w Poznaniu. Dane o województwie. Stolica województwa. http://poznan.stat. gov.pl [dostęp: 20.01.2017]. Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach. (2016). Dz. U., poz. 2249, 1?3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. (2004). Dz. U., 92, poz. 880, 6056?6099. Woś, A. (1994). Klimat Niziny Wielkopolskiej. Poznań: Wyd. Nauk. UAM. Wrońska-Pilarek, D., Pilarek, Z., Jasińska, E., Radzion, N., Jakubowski, J. (2016). Aktualizacja inwentaryzacji pomników przyrody zlokalizowanych w granicach administracyjnych miasta Poznania. Maszynopis. Poznań: Wydział Ochrony Środowiska UM Poznania. Żmudzka, E. (2012). Wieloletnie zmiany zasobów termicznych w okresie wegetacyjnym i aktywnego wzrostu roślin w Polsce. Woda Środ. Obsz. Wiej., 12, 38, 2, 377?389. pomniki przyrody, drzewa pomnikowe, inwentaryzacja dendrologiczna, Poznań 10.17306/J.AFS.00198