Zabudowa hydrotechniczna swobodnie płynących rzek niewątpliwie oznacza fundamentalne zmiany ich funkcji i struktury. Naturalne ekosystemy wód płynących tworzą nieprzerwany ciąg od źródeł do ujścia, w którym efekty procesów przebiegających w górnym biegu rzeki oddziałują na dynamikę procesów zachodzących w dolnym odcinku. Zabudowa hydrotechniczna koryta rzecznego zakłóca działanie tych naturalnych połączeń, zarówno z pobliskimi terenami zalewowymi, jak i biegnącymi z prądem rzeki. Zatem przywrócenie biologicznej ciągłości wód płynących jest podstawą ekologicznej funkcjonalności tych wód. W związku z dużą liczbą rozmaitych budowli wodnych przegradzających koryto rzeczne niezbędne jest opracowanie koncepcji pilności działań na rzecz poprawy tej sytuacji i wprowadzenie zabudowy bliskiej naturze. Tego rodzaju koncepcja może być przygotowana jedynie na podstawie bieżącej inwentaryzacji zabudowy hydrotechnicznej. Obecnie jeszcze nie powstał w Polsce jednolity system oszacowania drożności biologicznej budowli hydrotechnicznych, który wskaże priorytety działań w zakresie udrożnienia koryt rzecznych. W artykule zaprezentowano metodykę kartowania i inwentaryzowania budowli wodnych, jak również wstępną ocenę drożności koryta rzecznego Nysy Łużyckiej na odcinku 196+360 km – 111+630 km. Analiza stanu aktualnego na omawianym odcinku rzeki pozwoli na wytypowanie budowli hydrotechnicznych, w których przeprowadzenie przebudowy lub remontu umożliwi swobodne wędrówki organizmów wodnych.
Pełen tekst dostępny w języku polskim w formacie Adobe Acrobat: http://www.npt.up-poznan.net/tom3/zeszyt3/art_78.pdf
Adynkiewicz-Piragas M., Lejcuś I., 2009. Ocena ciągłości ekologicznej koryta rzecznego na przykładzie Nysy Łużyckiej na odcinku Porajów–Sobolice. Nauka Przyr. Technol. 3, 3, #78.
Mariusz Adynkiewicz-Piragas
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie
Oddział we Wrocławiu, ul. Parkowa 30
51-616 Wrocław
Poland
e-mail: Mariusz.Adynkiewicz@imgw.wroc.pl