Większość polskich jezior to jeziora płytkie. Stanowią one około 60% całkowitej liczby jezior i gromadzą znaczną część objętości wód jeziornych. Płytkie jeziora zlokalizowane na nizinach są często podatne na eutrofizację i degradację, które są spowodowane różnymi czynnikami, np. warunkami glebowymi, zagęszczeniem populacji ludzkiej i wieloma rodzajami działalności człowieka. Także inne czynniki, takie jak morfometria jeziora i wielkość obszaru zlewni, wpływają na ekosystem jeziorny. Jeziora wybrane do analiz charakteryzowały się wysokością do 200 m n.p.m., maksymalną głębokością do 10 m, średnią głębokością do 5 m i dostępnością do informacji o parametrach troficznych wody. Dane użyte w analizach, takie jak widzialność krążka Secchiego, koncentracja fosforu ogólnego, chlorofil a, sucha masa sestonu, powierzchnia jeziora i zlewni całkowitej, morfometria zbiornika – zostały zebrane głównie z danych publikowanych przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska (PIOŚ) w latach 1982-1993 oraz z własnych badań z lat 1997-2000. Analizy statystyczne zostały przeprowadzone dla siedmiu parametrów morfometrycznych i czterech troficznych. Znaczące korelacje liniowe stwierdzono pomiędzy chlorofilem a, suchą masą sestonu i widzialnością krążka Secchiego a parametrami morfometrycznymi. W przypadku badanych płytkich jezior zarówno głębokość wody, jak i powierzchnia jeziora odgrywały ważną rolę w kształtowaniu poziomu trofii wody, podczas gdy wpływ współczynnika Schindlera był mało istotny. Kompleksowy wpływ parametrów morfometrycznych został określony z wykorzystaniem wielowymiarowej kanonicznej analizy korespondencji (CCA). Wyniki pokazały, że najbardziej zróżnicowanym parametrem troficznym była widzialność krążka Secchiego, która zależała od średniej i maksymalnej głębokości wody w jeziorze i od wysokości nad poziomem morza.
Pełen tekst dostępny w języku angielskim w formacie Adobe Acrobat: http://www.npt.up-poznan.net/tom3/zeszyt2/art_69.pdf
Staniszewski R., Jusik Sz., Hryc-Jusik B., 2009. Relations between morphometric and trophic parameters of shallow lakes of the Polish Lowland. Nauka Przyr. Technol. 3, 2, #69.
Ryszard Staniszewski
Ryszard Staniszewski
Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Piątkowska 94 C
60-649 Poznań
Poland
e-mail: erstan@up.poznan.pl